Het paviljoen van de Serpentine Gallery voor de Garden marathon 2011. Ontworpen door Peter Zumthor.

In de 2011 editie van de Serpentine Marathon serie staat de tuin centraal. Tuin- en landschapsarchitecten, kwekers en architecten onderzoeken en benadrukken gedurende het tweedaagse evenement het belang van de tuin in onze beleving van de wereld.

Hortus Conclusus

Middelpunt en inspiratie voor het evenement is de Serpentine Gallery Pavillion, ontworpen door de bekende architect Peter Zumthor. Het paviljoen herbergt een tuin naar een ontwerp van de Nederlandse tuinarchitect Piet Oudolf. De kleurige binnentuin (Hortus Concluses) is tegelijkertijd een met en gescheiden van het groene park eromheen. Het is die sterke scheiding die maakt dat we de tuin intenser kunnen ervaren, alsof we binnenin het paviljoen juist dichter bij de natuur zijn.
Sterker kan het concept van de tuin niet worden neergezet.

Kijk voor meer informatie en deelnemende architecten, kwekers, kunstenaars en dichters op de website van de Serpentine Garden

15 oktober 12.00 – 22.00 uur
16 oktober 11.00 – 21.00 uur
Kensington Gardens
London

Een tuin verandert constant. Met het opkomen van de zon, het veranderen van het weer en het verstrijken van de seizoenen verandert een tuin van gedaante.
Vanuit mijn achtergrond in de tuin- en landschapsarchitectuur richt ik mij d.m.v. tuinfotografie, landschapsfotografie en plantfotografie op het in beeld brengen van tuinen, parken, landgoederen en landschappen. Met oog voor de uitgangspunten van de architect, de stijl, de sfeer en het gebruik, worden de specifieke kwaliteiten van de plek vastgelegd.

Een tuin wordt beleefd in hoofdlijnen en in detail. Een krachtige zichtlijn kan net zo indrukwekkend zijn als een individuele bloem. Alle indrukken samen bepalen de schoonheid van de tuin. Een goede reportage toont daarom de hoofdlijnen en de samenhang, maar ook het mos tussen de stenen en regeldruppels na een onweersbui.

Een overzicht van mijn reportages vindt u hier.

Menno Boer

Berenklauw

Bij berenklauw kun je beter uit de buurt blijven! Zeker als de zon schijnt kan het aanraken van de bladeren ernstige brandwonden veroorzaken. De meer dan manshoge schermvormige bloemen zijn desondanks erg mooi.
Op een mistige dag in de winter, lang voordat de bladeren weer verschijnen, durfde ik het aan de nog overeindstaande bloemschermen te fotograferen.

De foto’s ziet u hier.

Nieuwe website!

De website is veranderd!
Vanaf de homepage zijn de projecten, reportages en laatste blog-items rechtstreeks te openen.
Naast bestaande projecten zal op de website het komende jaar veel nieuws te vinden zijn. Neem dus regelmatig een kijkje!

'Prairie'border met verschillende vaste planten

Beplanting is constant bezig te bewegen naar een eindbeeld. Dit noemen we successie. Het eindbeeld zal echter in de meeste gevallen bestaan uit een eenzijdige, soortenarme beplanting, een beeld dat we niet in onze tuin wensen. Een boeiende, soortenrijke beplanting is dus altijd een tussenvorm die d.m.v. onderhoud in stand moet worden gehouden.

Om het onderhoud toch tot een minimum te beperken is begeleiden beter dan sturen. Probeer een plantgemeenschap te creëren die van nature past bij de omstandigheden van de gekozen plek in de tuin. Het combineren van planten uit verschillende delen van de wereld is toegestaan mits, en ik kan het niet vaak genoeg benadrukken, ze oorspronkelijk groeien onder vergelijkbare omstandigheden. Met het uitblijven van onnodig bemesten, bestrijden van slakken en water geven hebben we dan al een hoop tijd gewonnen. En door te kiezen voor sterke, op hun in het wild voorkomende voorouders lijkende planten zal ondersteunen d.m.v. opbinden niet nodig zijn. Door de grond na aanplant niet meer te verstoren krijgen ongewenste wortelonkruiden weinig kans.
 Nemen we deze beginselen in acht dan zal het onderhoud zich beperken tot het in toom houden van de dominante soorten die andere planten dreigen te verstikken, en het in het voorjaar terugknippen en afvoeren van achtergebleven plantmateriaal.

Belangrijkste les in het boek van Henk Gerritsen is echter dat elke plant een eigen schoonheid heeft en dat onkruiden door ons mensen die vaak onterechte benaming hebben gekregen. Als we leren die schoonheid te zien, loopt het onderhoud van onze tuin nog veel verder terug.

Lees voor meer informatie over Henk Gerritsen  het artikel: ‘The Dutch Wave’.

Het boek ‘Buiten is het Groen’ is o.a. te bestellen op bol.com

Buiten is het groen. Auteur:Henk Gerritsen

Henk Gerritsen behoort, net als onder andere Piet Oudolf, tot de beweging die door de Zweedse botanicus Rune Bengtsson ‘The Dutch wave’ is genoemd. Individuele tuiniers, ontwerpers en kwekers die inspiratie haalden uit wilde plantengemeenschappen en die kopieerden naar de tuin vonden bij elkaar een gemeenschappelijke passie en overtuiging.
Het een op een kopiëren van een plantengemeenschap naar een tuin is, alleen al door het verschil in schaal, echter nauwelijks mogelijk. Bovendien krijgt onkruid in de vaak verstoorde bodem van de tuin veel kans. Om toch een natuurlijk ogend en gesloten effect te bereiken worden planten en grassen van verschillende plaatsen op de aarde met elkaar gecombineerd. Belangrijk hierbij is dat de gekozen planten uit een plantgemeenschap komen met overeenkomstige groeiomstandigheden en dat de gekweekte planten qua voorkomen dicht bij hun natuurlijke voorouders blijven.

Vanaf 1973 heeft Henk Gerritsen samen met Anton Schlepers in zijn tuin geëxperimenteerd met de planten die hij tegenkwam tijdens zijn vele reizen over de wereld. De experimenten, zijn successen, mislukkingen en ontdekkingen beschrijft hij uitvoerig in zijn laatste boek. Maar ook de puur Nederlandse maar als oerwoud aandoende ooijbossen, de bergweiden in Slovenië  met soms wel 80 soorten op een vierkante meter en de natte hooilanden in het stroomgebied van de Drents Aa worden minutieus beschreven.

Komend jaar ga ik een groot deel van zijn reisdoelen zelf bezichtigen, hoewel de oevers van de rivier de Vaal in Zuid-Afrika en de prairie in Noord-Amerika misschien wat hoog gegrepen zijn. Maar een bezoek aan het Zalkerbos nabij het Gelderse Zalk en natuurlijk de Prionatuinen in Schuinesloot gaat zeker lukken. En misschien kom ik zelfs wel tot in Slovenië.
Uiteraard plaats ik het verslag van mijn bezoeken in beeld en tekst op deze website.

In 2008 is Henk Gerritsen overleden. De Prionatuinen worden sindsdien door vrijwilligers beheerd.
Ze zijn op verschillende momenten in het jaar te bezichtigen.
Kijk voor meer informatie en/of het bestellen van een van zijn boeken op www.prionatuinen.nl

Menno Boer.

Fotografie-expositie in kasteel het Nijenhuis

Design, beeldende kunst en fotografie in kasteel het Nijenhuis in Heino

Vanaf zaterdag 6 november tot en met zondag 6 februari is de hedendaagse fotografie te bewonderen in een van mooiste Havezaten van Overijssel. Daarnaast is in en om het kasteel beeldende kunst te zien uit de verzameling van Dirk Hannema, voormalig bewoner van het kasteel.

De gedeeltelijk ommuurde kasteeltuin met strak geschoren taxus- en beukenmassieven herbergt oude tulpenbomen (Liriodendron) en Japanse notenbomen (Ginkgo) die momenteel prachtig oranje en goudgeel verkleuren.
Een toegangsbewijs voor het kasteel geeft tevens toegang tot de tuinen.

Taxusblokken en Beukenmassieven in de kasteeltuin

Meer informatie vindt u op de website van Museum de Fundatie.

De zaadbollen van de Echinecea blijven tot ver in de herfst mooi.

Bij het leren ontwerpen van vaste plantenborders heb ik, en velen met mij, veel gehad aan het advies van Piet Oudolf. In zijn boek Ontwerpen met planten, dat hij schreef in samenwerking met Noël Kingsbury, benadrukt hij met klem dat structuur, en daarna pas kleur, het belangrijkste aspect van een border is. Zijn mening; ‘’Een border moet er op een zwart-wit foto aantrekkelijk uitzien’’.

De zaadhoofden van de Echinacea vangen het herfstlicht.

In de herfst, nu de bloemen nagenoeg zijn uitgebloeid speelt die structuur nog een veel belangrijkere rol. De border bestaat uit vele bruintinten. Vorm en textuur van het blad en de ronde of aar-vormige zaadhoofden bepalen nu het karakter van de beplanting. Sterke vaste planten met een mooi winterskelet kunnen de decoratieve waarde van een border tot ver in de winter overeind houden. Grassen spelen daarbij een grote rol. Niet alleen verrijken ze het kleurenpallet in de winter met vele goudgele tinten, ze zorgen met hun lijnvormige bladeren ook voor een sterk contrast met het blad van veel vaste planten. Bovendien hebben de bloeiwijzen van veel siergrassoorten het vermogen het goudgele licht van de herfst te vangen.

Veel tuiniers zijn nog altijd de mening toegedaan dat ze hun vaste plantenborders winterklaar (lees rigoureus afknippen) moeten maken. Als uw tuin voldoende structuur heeft en voldoende sterke soorten bevat met een aantrekkelijk winterbeeld kan uw vaste plantenborder nog tot in het vroege voorjaar mee! 

Tuinontwerp voor een ommuurde stadstuin

Een stadstuin is doorgaans klein en volledig omsloten. Om geen benauwd gevoel te krijgen is het belangrijk dat de tuin overzichtelijk is en duidelijk herkenbare lijnen en vlakken heeft. Een sobere maar sterke compositie die gedurende het hele jaar stabiel blijft is daarbij het beste. Een enkele slim geplaatste boom, een groenblijvende haag en een pad dat de diepte van de tuin benadrukt kan al voldoende zijn om het geraamte van de tuin neer te zetten. Om ruimte te besparen kunnen elementen als een tuinbank of bloembakken als vast onderdeel van de compositie in het ontwerp worden meegenomen.

Probeer de ruimte zoveel mogelijk in tact te laten. Verhoogde borders bijvoorbeeld die tegen de rand van de tuin lopen maken de tuin kleiner. Beter is het gebruik van losliggende borders of bloembakken waar de ruimte omheen kan stromen en door te werken met hoogteverschillen kunnen verschillende ruimtes worden gecreëerd zonder de tuin visueel op te breken.

Heeft u toch nog hulp nodig bij het ontwerpen van uw tuin?
Mijn contactgegevens vindt u onder contact.

Als een tuinarchitect gaat wandelen dan wandelt hij bij voorkeur langs parken en kastelen.
Ondergetekende deed dit gisteren in de zon en in gezelschap van een camera (en vriendin).

De wandelroute ‘Rondje Diepenheim’ begint in het kleinste stadje van Overijssel en voert langs vijf kastelen en buitenplaatsen; alle nog in particuliere handen.
Met name Kasteel Warmelo heeft een bijzondere tuin, waarin vier eeuwen tuinarchitectuur verenigd zijn.

De wandelroute is voor een klein bedrag te downloaden op de website van de tweevoeter.

Bonus:  Het is kunstmaand. Diepenheim profileert zich als centrum van de beeldende kunst en haalt elk jaar in oktober bijzondere exposities naar de stad.

Menno Boer